Κυριακή, 5 Ιουλίου 2020

ΖΑΓΟΡΙ-Ιστορίες και μύθοι από το βάθος του χρόνου,για τα «γιατρικά» βότανα και τα θαύματα των «Βικογιατρών»

Γνωριμία με έναν «ερασιτέχνη βικογιατρό»,στο Κουκούλι
Γράφει η Μαίρη Τζώρα

Η χαράδρα του Βίκου, ο τόπος που την περιβάλλει, αλλά και γενικότερα το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου, για τους κατοίκους των χωριών του Ζαγορίου και της Κόνιτσας, δεν αποτελούν απλά, τοπία φυσικού κάλλους, προστατευόμενες περιοχές, ή βοσκοτόπια, είναι η γη που συνδέεται άμεσα με τη ζωή τους, γιατί γεννά τα βότανα και τα αρωματικά φυτά, απαραίτητα στην καθημερινότητα τους.Οι κάτοικοι των...
ορεινών περιοχών στην Ήπειρο αποκαλούν τον τόπο τους «φαρμακείο της φύσης». Μία μικρή πινακίδα στην πλατεία του χωριού Κουκούλι Ζαγορίου, που αναγράφει «ο βικογιατρός», κεντρίζει το ενδιαφέρον και γίνεται η αφορμή για να μάθουμε για τις λαϊκές παραδόσεις που στηρίχτηκαν στα βότανα και τα αρωματικά φυτά, που συνεχίζονται έως σήμερα.«Βικογιατρός» είναι η ονομασία από το καφενείο του χωριού και αυτό γιατί ο ιδιοκτήτης του Νίκος Κοντοδήμος αναπροσδιορίζεται ως «ερασιτέχνης βικογιατρός», γιατί ασχολείται αποκλειστικά με τα βότανα, περισσότερο από 30 χρόνια, όπως ο ίδιος χαρακτηριστικά αναφέρει.Από το βάθος του χρόνου έρχονται, ιστορίες και μύθοι για τα «γιατρικά» βότανα, τα θαύματα των «Βικογιατρών», τα αρωματικά φυτά για το φαγητό και τα σπιτικά λικέρ, λέει στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Κοντοδήμος και με ενδιαφέρον παραθέτει πολλές πληροφορίες και τις δικές εμπειρίες, γύρω από την χρησιμότητα της χλωρίδα του τόπου του.«Είναι εκατοντάδες τα βότανα στην χαράδρα του Βίκου, αλλά είναι μύθος αυτά που λέγονται ότι δηλαδή βρίσκονται μόνο μέσα στην χαράδρα. Σαφώς βρίσκονται και στη γύρω περιοχή. Μέσα στο Κουκούλι στο χωριό μας, έχω εγώ μετρήσει καθ' όλη τη διάρκεια του έτους τουλάχιστον 25 βότανα, τα οποία είναι χρήσιμα στην καθημερινότητα μας. Τους περασμένους αιώνες τα χρησιμοποιούσαν στην μαγειρική και για φαρμακευτικούς σκοπούς και εμείς συνεχίζουμε αυτήν την παράδοση». Όπως επισημαίνει, εκτός από την ρίγανη τη μέντα, το μελισσοβότανο, το πεντάνευρο, το σκορπίδι, το βάλσαμο, υπάρχουν 4 είδη άγριου κρόκου, ροζ, λευκό, μπορντό και κίτρινο, που φύεται σε μεγάλα υψόμετρα, σε περιοχές που έχουν χιόνια.«Ένα άλλο βότανο είναι τα αφροξυλάνθη ή σαμπούκο. Το άνθος του το χρησιμοποιούσαν παλιά αποξηραμένο για το βήχα, τώρα εγώ το φτιάχνω λικέρ και αναψυκτικό, ενώ με τον καρπό του καταπληκτική μαρμελάδα. Μάλιστα, έχει μια ιδιομορφία, δεν πήζει εύκολα και χρησιμοποιούμε σπόρους από άλλα φρούτα για να πάρει την πηκτίνη».Ο κ. Κοντοδήμος ισχυρίζεται πως υπάρχει βότανο που γιατρεύει τις πυώδεις αμυγδαλές σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Είναι ένας βολβός, από τον οποίο τρως δύο φέτες τις ημέρες που εκδηλώνεται η νόσος. Δεν γιατρεύει το σύμπτωμα, λέει, αλλά το πρόβλημα. Επιπλέον έχει παρατηρήσει, ότι αντίδοτο στην μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ είναι το ρόφημα μελισσοβότανου.Για τους βικογιατρούς, οι οποίοι έζησαν πάνω από 300 χρόνια και στις δύσκολες εποχές της Τουρκοκρατίας, αναφέρει πως «είχαν με μία κακή νοοτροπία. Δεν έγραφαν τίποτα από συνταγές. Τις μετέφεραν με το στόμα προφορικά, από γενιά σε γενιά, γι' αυτό δεν διασώθηκαν πολλές συνταγές».Ο κ. Νίκος αξιοποιεί τα ακούσματα που έχει και κάνει προσωπικές παρατηρήσεις, ενώ ανατρέχει και στην βιβλιογραφία. «Οι γνώσεις που έχω, μου μεταφέρθηκαν από τους ηλικιωμένους της οικογένειας ενώ στη συνέχεια άρχισα να καταγράφω όλα τα ακούσματα. Προσπαθώ να διασταυρώσω πληροφορίες που μου έρχονται και κρατώ εκείνα που μπορούν να βοηθήσουν τους ζωντανούς οργανισμούς. Αν είχαμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε τις κινήσεις των ζώων τις ημέρες που έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας, θα μαθαίναμε όλα τα βότανα. Εμείς δεν έχουμε την υπομονή να τα παρακολουθήσουμε. Ανάλογα με το πρόβλημα που έχει το κάθε ζώο και ειδικά το άγριο θα πάει να βρει το συγκεκριμένο βότανο», επισημαίνει με έμφαση.Ο ερασιτέχνης βικογιατρός, έχει παρατηρήσει ότι «δεν υπάρχει λόγος, καθημερινά και ασταμάτητα να χρησιμοποιούμε ένα συγκεκριμένο βότανο. Ο χρόνος χρήσης με το αποτέλεσμα, είναι τρεις προς ένα. Δηλαδη, 10 ημέρες το χρησιμοποιείς και 3 το σταματάς».Σε κάθε σπίτι στην Ήπειρο, όλοι χρησιμοποιούν τα βότανα, για παράδειγμα φτιάχνουν βαλσαμόλαδο, έχουν μελισσοβότανο, ρίγανη, τσάι, μέντα. Η συνισταμένη των ιδιοτήτων τους, όπως υποστηρίζει ο κ. Νίκος, τείνει να ισχυροποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα των οργανισμών.