Κυριακή, 5 Ιουλίου 2020

Ο αρχαίος οχυρωμένος οικισμός της Ελέας στη Θεσπρωτία

Είναι έκτασης 105 στρεμμάτων, ενώ ο αρχαιολογικός χώρος είναι επισκέψιμος…
Στο χωριό Χρυσαυγή Παραμυθιάς στη Θεσπρωτία, σώζεται η αρχαία Ακρόπολη της Eλέας. Είναι γνωστός και ως «Καστρί Βέλιανης» και βρίσκεται σε φυσικά οχυρό πλάτωμα σε υψόμετρο 500 μέτρων στους πρόποδες του ορεινού όγκου των βουνών της Παραμυθιάς, από όπου παρέχεται η δυνατότητα ελέγχου του συνόλου σχεδόν της κοιλάδας Αχέροντα - Κωκυτού, η οποία αποτελούσε την επικράτεια της αρχαίας πόλης...
Ο οικισμός της Ελέας ιδρύθηκε λίγο πριν τα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. και για μερικές δεκαετίες φαίνεται ότι διετέλεσε έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών. Η πόλη ακμάζει κατά τους ελληνιστικούς χρόνους (3ος-2ος αιώνας π.Χ.) και καταστρέφεται το 167 π.Χ. από τις ρωμαϊκές λεγεώνες του Αιμίλιου Παύλου. Η κατοικημένη έκταση περιβάλλεται σε όλα τα βατά σημεία της από ισχυρά πολυγωνικά τείχη και έχει δύο κύριες πύλες, μία στα ανατολικά και μία στα δυτικά. Το βορειοανατολικό τμήμα του οικισμού ήταν πολύ αραιά δομημένο και στο δυτικό άκρο του ήταν χτισμένος μικρός ναός, στον οποίο λατρευόταν άγνωστη, σήμερα, θεότητα. Στα νεότερα χρόνια η επίπεδη έκταση του οικισμού χρησιμοποιήθηκε συστηματικά για καλλιέργειες, ενώ κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών για σταυλισμό και βοσκή ζώων. Η ανασκαφική έρευνα στην Ελέα, που άρχισε το 1985 και σταμάτησε το 2010, έχει αποκαλύψει στοά, δυτικά του θεάτρου, ημιυπόγειους αποθηκευτικούς χώρους, μικρό ναό, και δημόσιο κτίριο. Στην περιοχή βρέθηκαν νομίσματα και επιγραφές που χρονολογούνται από το 4ο π.Χ. αιώνα. Η Ελέα βρίσκεται, περίπου, 40 χιλιόμετρα από την Ηγουμενίτσας. Ο επισκέπτης ακολουθεί την Εγνατία οδό ως τον κόμβο της Παραμυθιάς και από εκεί κατευθύνεται προς τον οικισμό της Χρυσαυγής μέσω της επαρχιακής οδού Παραμυθιάς - Γλυκής. Στη διασταύρωση της Χρυσαυγής στρίβει αριστερά και ακολουθεί τον ασφαλτοστρωμένο ανηφορικό δρόμο που οδηγεί στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου.