Παρασκευή, 8 Νοεμβρίου 2019

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ-“Αγροτικό ζήτημα και παραγωγική ανασυγκρότηση”

Άρθρο παρέμβαση για το αγροτικό

Η εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής πολιτικής (ΚΑΠ) τα τελευταία 30 χρόνια είχε, κατά την άποψη μου, καταστροφικές συνέπειες για την Ελληνική γεωργία, λόγω του καθεστώτος των επιδοτήσεων. Οι αγρότες μας, εγκατέλειψαν τις παραδοσιακές ελληνικές καλλιέργειες, όπως όσπρια και κτηνοτροφικά φυτά και στράφηκαν σε επιδοτούμενα προϊόντα. Αποτέλεσμα αυτής της τακτικής ήταν οι ...
αθρόες εισαγωγές, αμφίβολης ποιότητας γεωργικών προϊόντων, από κάθε σημείο του πλανήτη.
Το 1961 η χώρας μας παρήγαγε 12.586 τόνους φακές, το 1981, 8.451 τόνους και το 2011: 2.856 τόνους. Το ίδιο και με τα ρεβίθια: 1961: 13.365 τόνοι, 1981: 12.694 τ. και το 2011: 2.200 τ. Σήμερα εισάγουμε φασόλια από την Κίνα, μαυρομάτικα από το Περού και φακές από τον Καναδά. Το ίδιο συνέβη και με το σουσάμι, βάση του παραδοσιακού μας χαλβά. Το 1961 η παραγωγή ήταν 6.374 τόνοι, το 1981: 1.572 τ. και το 2011 μόλις 33 τόνοι.
Η ίδια κατάσταση παρατηρείται και στην παραγωγή ξηρών καρπών, καθώς αμύγδαλα , φουντούκια, φιστίκια Αιγίνης, κλπ μείνανε εκτός επιδοτήσεων. Έτσι σήμερα έχουμε μεγάλες εισαγωγές από τρίτες χώρες καθώς και εισαγωγές καρυδιών από Αμερική, Γεωργία και Μολδαβία. Το ίδιο επαναλήφθηκε στην εγχώρια παραγωγή λεμονιών. Από τους 216.874 τόνους το 1981 πέσαμε σήμερα στους 70.314 τόνους, με τις εισαγωγές να έχουν πλημυρίσει την αγορά. Η ντομάτα δείχνει μια σχετική αύξηση αλλά πρόκειται για την βιομηχανοποιημένη, που ήταν επιδοτούμενο προϊόν.
 Παρόμοια πολιτική ακολουθήθηκε και στα κτηνοτροφικά φυτά: Τριφύλλι, μπιζέλι, κουκί, ρεβίθι, λούπινο, κλπ, όπου αντικατασταθήκανε από εισαγόμενη σόγια, βασική σήμερα ζωοτροφή. Αν προσθέσουμε σε αυτό την εξαφάνιση ντόπιων φυλών, κυρίως, προβάτων και την αντικατάσταση τους με ξένες, γίνεται ορατός ο κίνδυνος για τα παραδοσιακά, ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντα μας.
Η αναφορά στην προβατοτροφία γίνεται όχι μόνο για λόγους ιστορικούς η αυτάρκειας που παρουσιάζει, αλλά γιατί το πρόβιο γάλα αποτελεί τη βάση της φέτας. Επιβάλλεται η στήριξη και η ανάπτυξη της αιγο- προβατοτροφίας στη χώρα μας καθώς και η χάραξη εθνικής στρατηγικής για τη φέτα, με εξαγωγικό προσανατολισμό. Ιδίως τώρα, που αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα στην παγκόσμια αγορά με τις συμφωνίες της ΕΕ με τρίτες χώρες ( Ν. Αφρική , Καναδά)
Η ίδια εθνική στρατηγική απαιτείται και για το άλλο εθνικό μας προϊόν το λάδι. Δυστυχώς σήμερα το 90% της Ελληνικής παραγωγής πωλείται χύμα στους ανταγωνιστές μας, Ιταλούς και Ισπανούς. Η πολυδιάσπαση της μικρής παραγωγής δεν βοηθάει την εξωστρέφεια, την εξασφάλιση ποσοτήτων για τις αγορές και την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος. Ο χώρος της κοινωνικής οικονομίας, οι συνεταιρισμοί, οι ομάδες παραγωγών και τα κλάστερς μπορεί να παίξουν σημαντικό ρόλο στην κατεύθυνση αυτή. Εκτός όμως της εθνικής στρατηγικής για τα εθνικά μας προϊόντα θα πρέπει να εκπονηθούν αντίστοιχα περιφερειακά σχέδια για την ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της κάθε περιφέρειας. Ο σωστός περιφερειακός- χωροταξικός σχεδιασμός θα δώσει λύσεις στα σημερινά αδιέξοδα του αγροτικού τομέα.
Η Νέα ΚΑΠ μπορεί να βοηθήσει σε αυτό, αρκεί να υπάρξει ορθολογικός σχεδιασμός με εξωστρέφεια και συνέργειες. Η σύνδεση του τουριστικού προϊόντος με την πρωτογενή παραγωγή και την ελληνική γαστρονομία είναι αναπτυξιακός στόχος με μακροχρόνια προοπτική. Δυστυχώς σήμερα η χώρα μας είναι ελλειμματική στα κυριότερα κτηνοτροφικά προϊόντα. Εισάγουμε το 65% του αγελαδινού γάλακτος, το 90% του βόειου κρέατος, το 65% του χοιρινού και το 25% των πουλερικών. Οι εισαγωγές ξεπερνούν τα 2,5 δις το χρόνο με ότι αυτό συνεπάγεται στο εμπορικό μας ισοζύγιο. Δεν είναι βεβαίως της παρούσης η ανάλυση της πολύχρονης παθογένειας του αγροτικού ζητήματος στην Ελλάδα.
Αυτό που συνέβη στη χώρα μας τα τελευταία τριάντα χρόνια δεν έχει προηγούμενο στην αγροτική οικονομία και την πρωτογενή παραγωγή: Κατασπατάληση πόρων, «συνεταιριστικό» φαγοπότι, επενδύσεις χαμηλής τεχνολογίας, εσωστρέφεια, πολιτικός στρουθοκαμηλισμός, έλλειψη καινοτομίας και προστασία αγροτοπατέρων και λαμογιών. Το θέμα όμως είναι τι γίνεται από δω και πέρα. Η ανασυγκρότηση της πρωτογενούς παραγωγής, βασικού πυλώνα της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας δεν μπορεί να γίνει με ιδεοληπτικά σύνδρομα, ατολμίες, έλλειψη περιφερειακού σχεδιασμού και προβληματικό νομικό πλαίσιο για τους συνεταιρισμούς. Οι σύγχρονοι συνεταιρισμοί θα πρέπει να λειτουργούν με καθαρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, να είναι εξωστρεφείς, να έχουν αυστηρά ελεγκτικά πλαίσια και διαχωρισμό των διοικήσεων από το τεχνοκρατικό management. Η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας με στόχο τη βελτίωση της επάρκειας και την παραγωγή επώνυμων προϊόντων, υψηλής διατροφικής αξίας και ποιότητας, είναι μονόδρομος. Το τρέχον πρόγραμμα Αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ 2014-2020) έχει συμβάλει ικανοποιητικά στην παραπάνω κατεύθυνση. Δυστυχώς οι πολιτικές ατολμίες της προηγούμενης Κυβέρνησης, τα τραγικά λάθη στη διαχείριση του ζητήματος της φέτας, η έλλειψη στρατηγικής στα εθνικά μας προϊόντα και η συγκάλυψη των παλιών συνεταιριστικών εγκλημάτων δεν βοήθησαν τον Έλληνα αγρότη και κτηνοτρόφο.