Σάββατο, 15 Ιουνίου 2019

ΓΙΑΝΝΕΝΑ: 150 χρόνια "οδύσσειας" και η πρώτη επίσκεψη στην Ήπειρο του Ρώσου Σεργκέι Πιντσούκ- Γαλάνη, δισέγγονου του Ηπειρώτη Ιωάννη Γαλάνη

 «Την ονειρική εικόνα της Ηπείρου κουβαλούσα στην καρδιά μου για πολλά χρόνια, μέχρι που έγινε πραγματικότητα το ταξίδι αυτό!» 

«Είχα μια ανεξήγητη νοσταλγία να δω μια μέρα την ορεινή περιοχή των προγόνων μου, ήθελα να επισκεφτώ την Ήπειρο» αφηγείται στο Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ρώσος ιστορικός και συγγραφέας, Σεργκέι Πιντσούκ - Γαλάνη(ς), 51 ετών, που για πρώτη φορά στη ζωή του επισκέφτηκε πριν δυο εβδομάδες την Ελλάδα και την Ήπειρο.«Δεν ήξερα ότι κατάγομαι από Έλληνα, τον Ιωάννη Γαλάνη, όμως έχω μεγαλώσει με αρχαιοελληνικούς μύθους. Έχω στο αρχείο μου μια φωτογραφία όπου είμαι 10 χρόνων, τυλιγμένος με...

άσπρο σεντόνι, παριστάνω τον Πάτροκλο... Και τα αγαπημένα μου εφηβικά βιβλία ήταν η "Οδύσσεια" και η "Ιλιάδα" του Ομήρου, στη μετάφραση στη ρωσική γλώσσα» λέει στη συνέντευξή του στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.Στην ίδια ηλικία, των 10 χρόνων, συνεχίζει, για πρώτη φορά παρατήρησε την αγαπημένη του γιαγιά, Παρασκευή, να μιλάει με μια γειτόνισσα μια άγνωστη γλώσσα. «Τη ρώτησα και μου είπε: "Ελληνικά μίλαγα, παιδί μου. Εμείς, Σεριόζα (σ.σ. το υποκοριστικό του Σεργκέι) είμαστε Έλληνες, αλλά δεν το φωνάζουμε, γιατί ο πατέρας σου είναι μέλος του κομμουνιστικού κόμματος και αξιωματούχος στον στρατό... Μπορεί να τον διώξουν από το κόμμα και από την υπηρεσία, αν μαθευτεί!» είπε αυστηρά. Πιστεύω, από τότε είχα σβήσει από τη μνήμη μου για δεκαετίες την αποκάλυψη της καταγωγής μου.Πολύ αργότερα, «όταν μεγάλωσα κι έμενα πλέον στη Μόσχα, η γιαγιά Παρασκευή είχε πεθάνει εκεί που ζούσε, στο ελληνικό χωριό μας, τη Σαρτανά της Μαριούπολης κι εγώ είδα ένα όνειρο. Σε αυτό το όνειρο, η γιαγιά Παρασκευή εμφανίστηκε με μαύρο φόρεμα και μαύρο μαντήλι (ενώ ντυνόταν πάντα με χρωματιστά φουστάνια). Με πήρε από το χέρι... Περπατήσαμε κάποιες ορεινές διαδρομές, μέχρι που εμφανίστηκε ένα παλιό νεκροταφείο με σταυρούς. Οι επιγραφές στους τάφους ήταν σε μια γλώσσα άγνωστη για μένα. Άγγιξα τις κρύες και άψυχες πέτρες. Θυμάμαι την προσεκτική ματιά της γιαγιάς μου. Πίσω από το νεκροταφείο ξεκίνησε μια απότομη κάθοδο από το βουνό. Μπροστά μου ήταν πόλη με κόκκινες κεραμοσκεπές, πάνω από τις οποίες έπλεαν τα σύννεφα» λέει.Το όνειρο τον συγκλόνισε. «Από τότε στράφηκα συνειδητά στην αναζήτηση της ιστορίας της ελληνικής μου οικογένειας, που με οδήγησε στην έρευνα της ιστορίας των εθελοντών Ελλήνων, της Ελληνικής Λεγεώνας, που πάλεψαν ηρωικά στην πλευρά της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στο Κριμαϊκό πόλεμο, στα μέσα του 19ου αιώνα» εξομολογείται.

Ο Σεργκέι έμαθε ότι οι προγονοί των γονιών του και από δυο πλευρές ήταν ελληνικής καταγωγής.

«Ο ένας προπάππους μου, Ιωάννης Γαλάνης, ήταν από την Ήπειρο, από την πόλη των Ιωαννίνων. Ηπειρώτης από την κριμαϊκή πόλη Μπαλακλάβα και ο άλλος, ο Θεόδωρος (Φιόντορ) Καραντινό (σ) από τη Μαριούπολη. Το ουκρανικό επίθετο Πιντσούκ το πήρε από την μητέρα μου ο πατέρας Γαλανός, για να μην έχει προβλήματα στη σταδιοδρομία του. Την εποχή του 1953 ο φόβος των σταλινικών διώξεων δεν είχε περάσει» σημειώνει.Στην αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας και την αποκατάσταση της εθνικής μνήμης και της ταυτότητας της καταγωγής των προγόνων του, ο Σεργκέι Γαλάνη αφιέρωσε πάνω από δέκα χρόνια, μελετώντας τα ιστορικά έγγραφα στο Κρατικό Ιστορικό - Πολεμικό Αρχείο της Μόσχας.

Η ιστορία του Ιωάννη Γαλάνη και ένα ιδιαίτερο όνειρο αφύπνισης
Ο προ -προπάππους του Σεργκέι, Ιωάννης Γαλάνης (1825-1890), καταγόταν από την Ήπειρο και συγκεκριμένα από την πόλη των Ιωαννίνων. Η ελληνική εξέγερση το 1854, στην οποία συμμετείχε, ξεκίνησε στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία. Αφού άγρια συνετρίβη από τους Τούρκους, ο Ιωάννης, μαζί με τους εθελοντές από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, προσχώρησε στα ρωσικά στρατεύματα και στη συνέχεια βρέθηκε στον Δούναβη.Στην Tulcea (πόλη στην σημερινή Ρουμανία), προσφέρθηκε εθελοντικά για μια επιχείρηση υπό τη διοίκηση του υπολοχαγού του Ελληνικού Βασιλικού Στρατού, Αριστείδη Χρυσοβέργη. Για περισσότερο από δύο χρόνια βρισκόταν στον πόλεμο. Ηρωικά υπεράσπισε τη Σεβαστούπολη της Κριμαίας.«Ο προπάππους μου, ως υπήκοος της οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν μπορούσε να επιστρέψει στην πατρίδα του -αναπόφευκτα, τον περίμενε φυλακή ή θάνατος. Έτσι, το 1857, ο Ιωάννης με τους άλλους Έλληνες συμπατριώτες του, εγκαταστάθηκε στις εκτάσεις γης του Μητροπολίτη Ιγνατίου, κοντά στην πόλη Μαριούπολη. Εκεί παντρεύτηκε μια ντόπια Ελληνίδα, την Χαριτίνη, εκεί έχτισε το σπίτι του και άφησε τις ρίζες του να απλώνονται στην ξενιτιά... Από αυτόν τον απόγονο ξεκίνησε η φαμίλια μας» λέει ο Σεργκέι.«Για αυτό ήθελα να επισκεφτώ την Ήπειρο, για να δω με τα μάτια μου όλα αυτά, που έβλεπε πριν 150 χρόνια ο Ιωάννης Γαλάνης, αφήνοντας την πατρίδα για πάντα...»Όταν πριν δυο εβδομάδες, στο πρώτο του ταξίδι στην Ελλάδα και την Ήπειρο, ανέβηκε στο Κάστρο, ανατολικά από το πιο ανυψωμένο σημείο της πόλης...«Είδα την ίδια πόλη από το παλιό μου όνειρο, με το ίδιο τοπίο. Την ονειρική εικόνα της Ηπείρου κουβαλούσα στην καρδιά μου για πολλά χρόνια, μέχρι που έγινε πραγματικότητα το ταξίδι αυτό!» λέει με μεγάλη χαρά.Στο ταξίδι αυτό τον βοήθησε ο φίλος του, ιστορικός Αγαθάγγελος Γκιουρτζίδης, με τον οποίο τα τελευταία χρόνια συνεργαζόταν στο θέμα της έρευνας της ιστορίας της Ελληνικής Λεγεώνας της Κριμαίας.

Βλέποντας το επίθετό σου στις πινακίδες των δρόμων μιας πόλης που δεν έχεις ξαναεπισκεφτεί
Ο Σεργκέι Γαλάνη βρέθηκε πρώτη φορά στην Ελλάδα με την αφορμή της ανακάλυψης του λάβαρου του Ελληνικού Πεζικού Συντάγματος 1779--1796 στο Μουσείο Ερμιτάζ και της παράδοσης του πιστού αντιγράφου του στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στην Αθήνα, που πραγματοποιήθηκε σε μια ειδική εκδήλωση στις 10 Μαΐου.Μαζί με φίλους, ταξίδεψε οδικώς από την Αττική στα Γιάννενα.«Η πατρίδα των προγόνων μου είναι μια όμορφη ορεινή περιοχή. Κατά τη γνώμη μου, η λέξη "μεγαλοπρεπής" είναι η πιο κατάλληλη για αυτό τον τόπο» σημειώνει.Ο Σεργκέι Γαλάνη, στο σύντομο ταξίδι του στα Γιάννενα, δεν κατάφερε να βρει κάποια ή κάποιον συγγενή του: «Το μόνο, όταν έβλεπα το επίθετό μου, γραμμένο στις πινακίδες των οδών, η ψυχή μου γέμιζε με αίσθημα ανακούφισης, έτσι όπως αισθάνεται το μικρο παιδί, όταν σφιχταγκαλιάζει τη μητέρα του» λέει.Μιλώντας για τα μελλοντικά σχέδια, γνωστοποιεί ότι γράφει νέο μυθιστόρημα, στο οποίο ο ήρωάς του, είναι ένας Βούλγαρος, που προσπαθεί να φύγει από την σοσιαλιστική κλειστή χώρα του στην καπιταλιστική Ελλάδα, την εποχή του 1951. «Θέλω να εκδώσω επίσης τόμο με τις έρευνές μου για τους Έλληνες της Μπαλακλάβα (Κριμαία). Σκέφτηκα επίσης ότι θα μπορούσα να προσφέρω και στην προώθηση του τουρισμού στη Ρωσία. Να έρθουν οι Ρώσοι στην ιστορική μου πατρίδα, την Ήπειρο. Να μάθουν για τα υπέροχα βυζαντινά και τα άλλα μνημεία της περιοχής, την ιστορία του τόπου, να απολαύσουν τα μοναδικά τοπία, τα όμορφα χωριά και την ντόπια κουζίνα» επισημαίνει.

Ο Σεργκέι Πιντσούκ Γαλάνης γεννήθηκε το 1968. Είναι απόγονος του Ηπειρώτη Ιωάννη Γαλάνη με καταγωγή από τα Γιάννενα, πολέμαρχου του Κριμαϊκού πολέμου του 1853-1856, ο οποίος, στη συνέχεια έμεινε στην Ρωσία.Ο Σεργκέι Γαλάνης το 1993 αποφοίτησε από τη σχολή φιλολογίας και δημοσιογραφίας του Κρατικού Πανεπιστήμιου Βαλτικής Εμμανουήλ Καντ. Στη συνέχεια ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών της Ρωσίας. Στην αρχή της σταδιοδρομίας του εργάστηκε σε μεγάλες ενεργειακές εταιρίες, έπειτα πέρασε στην υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας. Υπηρέτησε στη ρωσική διπλωματική αντιπροσωπεία στην Ουκρανία.Το αντικείμενο των επιστημονικών ενδιαφερόντων του, είναι πολιτική και στρατιωτική ιστορία, γεωπολιτική, εθνογραφία. Έχει δημοσιεύσει άρθρα στο ρωσικό και ξένο τύπο (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα, Ουκρανία). Όπως και επιστημονικά άρθρα αφιερωμένα στα ζητήματα στρατιωτικής ιστορίας, ελληνορωσικών σχέσεων και διεθνών σχέσεων στα Βαλκάνια κατά τους 18-19 αιώνες. Είναι μέλος του Κέντρου Ελληνορωσικών Ιστορικών Ερευνών (ΚΕΡΙΕ), μέλος Δ.Σ. του Συνδέσμου Φιλίας Ρωσίας-Ελλάδας-Κύπρου «Φιλία».
Έχει γράψει και εκδώσει τα έξης βιβλία:
«Ελληνικό πεζικό σύνταγμα της Μπαλακλάβας στο πρώτο τέταρτο του 19 αιώνα» // στο συλλογικό έργο «Οι Έλληνες της Μπαλακλάβας και της Σεβαστούπολης» - Μόσχα, Ίνδρικ, 2013.
«Ο λοχαγός Χρυσοβέργης» - μυθιστόρημα, Μόσχα, Πόντβιγκ, 2015. «Ο λοχαγός Χρυσοβέργης» - μυθιστόρημα, Χάρκοφ, Φόλιο, 2013.
«Κριμαϊκός πόλεμος και η οδύσσεια της Ελληνικής Λεγεώνας» - μονογραφία, Μόσχα, Βέτσε, 2016.
«Το βαλκανικό αστέρι του κόμη Ιγνάτιεφ»: μυθιστόρημα - Μόσχα, Βέτσε, 2018. «1000 χρόνια μαζί: τα καθοριστικά σημεία ιστορίας Ρωσίας και Ελλάδας»: Μόσχα, 2018 (ομαδικό έργο).
«Οι Έλληνες της Ρωσίας: δρόμος προς την αναγέννηση (Δοκίμια της ιστορίας ελληνικού κοινωνικού κινήματος στην Ρωσία 1917-2017)» - Ρωσόφ-Ντόν, Ωμέγα Πριντ, 2019.

Σοφία Προκοπίδου