Δευτέρα, 18 Ιουλίου 2016

Κόπανοι και… κοπάνες

Του Κώστα Παπαθεοδώρου

Διαβάζοντας το σχόλιο του Αλέξη Τσίπρα για την επέτειο του δημοψηφίσματος, αυτόματα μου έρχεται στη μνήμη ο γνωστός στίχος της Μαρίνας Λαμπράκη: «Είναι ν' απορείς, που βρέθηκε τόσο χρυσάφι, πάνω σε ένα κεφάλι…»Απ` όλο το βερμπαλιστικό μήνυμα κοντοστέκομαι στο ακόλουθο σημείο: «ανοίγουμε το δρόμο σε μεγάλες θεσμικές τομές για την Ελλάδα του 2021. Δίκαιη ανάπτυξη, δημοκρατία, δικαιοσύνη, προκοπή».Και εξηγούμαι γιατί! Τις προάλλες είχα και πάλι εκτεταμένη συζήτηση (δια μακρόν- όπως λέγανε παλιά οι γραφειοκράτες του υπουργείου Εξωτερικών) με εκείνον το διαβολεμένο καθηγητή που πάντα με κάνει να αναστοχάζομαι τετριμμένες, παρωχημένες και...
αναποτελεσματικές ρετσέτες…Περί μεταρρυθμίσεων ο λόγος! Δεν είναι- λέει- μεταρρύθμιση η περιφορά δημοσίων υπαλλήλων, η περικοπή μισθών & συντάξεων, η υπερφορολόγηση επιχειρήσεων, το ξεπούλημα κρατικών μονοπωλίων (π.χ. ΟΠΑΠ), ο έλεγχος της ενημέρωσης…Είναι καθεστωτικές συνταγές που απλώς στόχο έχουν την παράταση ενός χαμένου παιχνιδιού…«Και ποιες, λοιπόν, είναι οι μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη ο τόπος και η κοινωνία;», αντιτείνω εγώ ώστε να τον κάνω να μιλήσει! Να ακούσω, επιτέλους, κάτι πρωτόλειο, ρηξικέλευθο, ουσιαστικό…«Μα η περιστολή ανούσιων και αχρείαστων δημόσιων δαπανών», είναι η λακωνική απάντηση, που προφανώς δεν με φωτίζει και ζητώ επεξηγήσεις, γιατί έτσι όπως το διατυπώνει «γέρνει» προς τον νεοφιλελευθερισμό και εγώ τον ήξερα για «προοδευτικό». Τώρα, θα μου πείτε τι και πως καλείται σήμερα η πρόοδος είναι άλλο και μεγάλο κεφάλαιο που ο Λάμπρος φαίνεται ότι ήδη έχει αναστοχαστεί…Παράδειγμα πρώτον! Αναδιάρθρωση όλων των νομαρχιακών νοσοκομείων που σε αρκετές περιπτώσεις εξυπηρετούν όχι τους πολίτες, αλλά υπηρετούν τους προσωπικούς λογαριασμούς των… πολιτευτών. Σπατάλη απίθανη με διοικητικό, νοσηλευτικό προσωπικό και γιατρούς που απλώς υπάρχουν, δίχως να προσφέρουν κάτι ουσιαστικό, ειδικά δε όταν πολύ κοντά σε αυτά λειτουργούν μεγάλα νοσηλευτικά ιδρύματα που προσελκύουν όλους τους ασθενείς που πρόκειται να νοσηλευτούν…Γιατί, δηλαδή πρέπει να υπάρχουν όλες οι κλινικές σε αυτά τα νοσοκομεία όταν είναι βέβαιο ότι δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες ενώ την ίδια στιγμή δεν λειτουργεί παιδιατρική κλινική- για παράδειγμα- στο Νοσοκομείο της Άρτας…Θα αρκούσε λοιπόν να παραμείνουν και να αναβαθμιστούν κάποιες αναγκαίες κλινικές ή έστω για να αντιρροπηθεί η περηφάνια των Αρτινών ή των Πρεβεζιάνων να συγκροτηθούν και να λειτουργούν εκεί ως σημεία αναφοράς ειδικά τμήματα όπως το οφθαλμολογικό, το τραυματικό, το εγκαυματικό…Οι μεταρρυθμίσεις αυτές είναι αναγκαίες όχι μόνο για την εξοικονόμηση χρημάτων αλλά και για την ίδια την αναβάθμιση της δημόσιας υγείας. Είναι γνωστό ότι σε πολλές περιπτώσεις οι θέσεις που προκηρύσσονται όχι μόνον δεν καλύπτονται λόγω χαμηλού ενδιαφέροντος αλλά και αν υπάρξουν ενδιαφερόμενοι, σίγουρα δεν προέρχονται από τις κορυφές της… επιστήμης!Δοθέντος ότι περίπου το 90%- ίσως και παραπάνω- των κρατικών επιχορηγήσεων και των καταβολών των Ταμείων καλύπτουν μισθούς προσωπικού ή λειτουργικά και μη ιατρικά έξοδα…Άρα αυτό δεν είναι δημόσια υγεία αλλά δημόσια απάτη! Για λόγους αντικειμενικούς να εξαιρέσω το προσωπικό αυτών των νοσοκομείων που περισσότερο από κάθε άλλο κλάδο σε αυτή τη φοβερή συγκυρία της κρίσης έχει επιδείξει απαράμιλλο ζήλο και πρωτόγνωρη αλληλεγγύη.Παράδειγμα δεύτερο: Μεταρρύθμιση στη δημόσια εκπαίδευση. Γιατί θα πρέπει όλοι- ανεξαρτήτως εισοδήματος- να απολαμβάνουν δωρεάν παιδεία; Γιατί θα πρέπει οι διορισμένοι καθηγητές να επιδίδονται με ιδιαίτερο ζήλο στα ιδιαίτερα και οι μαθητές να κομματιάζουν τα βιβλία στο τέλος κάθε περιόδου;Και που άραγε βρίσκεται η παραδοσιακή ελληνική «Κοινωνική Ευθύνη» στα ζητήματα της εκπαίδευσης;Δεν αποτελούσε άραγε ιστορικό «προνόμιο» της κοινότητας, η συγκρότηση και λειτουργία σχολείων;Το Κράτος θα μπορούσε- στην περίπτωση αυτή- να πριμοδοτεί τη μάθηση κάθε παιδιού και οι τοπικές κοινωνίες, η αυτοδιοίκηση, οι σύλλογοι γονέων να επιλέγουν τους δάσκαλους, τα υλικά, τις αίθουσες, τον εξοπλισμό…Και φυσικά θα υπήρχε η αξιολόγηση. Η λογοδοσία, όπως λεγόταν παλιά. Όλων. Και των δασκάλων και καθηγητών που σε αρκετές περιπτώσεις λειτουργούν ως θεατές των γεγονότων.«Ναι αλλά κάποιες περιοχές είναι πιο πλούσιες και οι κάτοικοι πιο εύποροι…» είναι η δική μου παρατήρηση.«Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να λειτουργεί ένας μηχανισμός αναδιανομής της πριμοδότησης», είναι η αυτόματη απάντηση του… δάσκαλου!Μου πήρε αρκετές μέρες μέχρι να συνειδητοποιήσω ότι με τον τρόπο του ο «Σουσλόφ» μου μιλούσε για παλιές ξεχασμένες αξίες της Αριστεράς όπως το αυτοδιοίκητο, η κομμούνα, η κοινωνικοποίηση…Διαδικασίες που θάπρεπε να αφορά όλους μας. Διαδικασίες και στάσεις ζωής και πολιτικής πρακτικής που πρέπει να ξεκινούν από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας και να διαρκούν μέχρι το τέλος της.Το περιεχόμενο τους θα πρέπει να αφορούν τις ηθικές αξίες, τους κοινωνικούς κανόνες, αλλά και τη λειτουργία του κοινωνικού ελέγχου.Αυτές τις έννοιες που συνεχίζουν να διερευνούν οι κοινωνικοί επιστήμονες μέσα από ιστορικά γεγονότα- ορόσημα, αποτέλεσαν διαδικασίες ριζοσπαστικοποίησης των ιδεωδών της δημοκρατίας και ήρθαν αντιμέτωπες με την κατεστημένη αντίληψη, την αρρωστημένη πρακτική, την πελατειακή νοοτροπία.Ε` ναι λοιπόν, έχουμε ανάγκη από «μεταρρυθμίσεις». Από πράξεις που ο ιστορικός του μέλλοντος θα μπορούσε να χαρακτηρίσει ως πολιτική επανάσταση, γιατί θα βασίζονταν σε μια διαφορετική θεσμική οργάνωση, εδραιωμένη στην αντίληψη μιας εκούσιας ένωσης ελεύθερων ανθρώπων και κοινοτήτων…Αυτή άραγε δεν ήταν κάποτε η Αριστερά του Γκράμσι, του Σαρτρ, του Καστοριάδη, του Χάμπερμας, του Ζίζεκ, του Γκρας, του… Κονδύλη (Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού- διαβάστε το).Ας μιλήσουν, επιτέλους κάποιοι. Να ξυπνήσουν συνειδήσεις, να σπάσουν τη σιωπή. Αυτή είναι η προσπάθεια που οφείλουν να κάνουν οι «μεγάλες φωνές» των ελλήνων διανοουμένων που όμως δεν αγαπάνε τα μεγάλα λόγια. Όχι πια άλλες φλυαρίες για λαϊκή κατανάλωση.Κάτω από τις συνθήκες που ζούμε η σιωπή δεν είναι «χρυσός»· είναι «λίβανος και σμύρνα». Διότι η σιωπή ερμηνεύεται ως αποδοχή ή συναίνεση. Δεν έχουν λοιπόν το δικαίωμα να σιωπούν.Και να υπενθυμίσω κάτι από τον Θουκυδίδη: "Προδότης δεν είναι μόνο αυτός που φανερώνει τα μυστικά της πατρίδος στους εχθρούς, αλλά είναι και εκείνος που ενώ κατέχει δημόσιο αξίωμα, εν γνώση του δεν προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες για να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων πάνω στους οποίους άρχει…».