Δευτέρα, 16 Μαρτίου 2015

Ταξιδεύοντας στον πάγο

Του Κώστα Παπαθεοδώρου

Ο απογευματινός περίπατός μου στην πεδιάδα της Άρτας- εκεί που κάποτε φύτρωνε καλαμπόκι, φασόλια, βαμβάκι, τριφύλλι (μη το συγχέετε με το… τρίφυλλο)-ήταν οδυνηρός! Περασμένος Μάρτης πια και με θλίψη διαπίστωσα ότι ειδικά εφέτος οι αγρότες, όσοι από αυτούς απέμειναν, δεν σκοπεύουν να ασχοληθούν με τη… γη! Οι λόγοι είναι σε όλους γνωστοί, αλλά χάριν πληρότητας, θα αναφέρω επιγραμματικά, μερικούς από αυτούς. Έλλειψη ρευστότητας, χαμηλές τιμές των προϊόντων, ασύμφορες καλλιέργειες, υψηλοί συντελεστές παραγωγής (καύσιμα- σπόροι-λιπάσματα- φυτοφάρμακα), υποτυπώδεις υποδομές, ελλιπή εμπορικά δίκτυα προώθησης…Μόλις την περασμένη νύχτα διάβαζα κάποιες εκθέσεις για την κρίση, την ανεργία, τις οικονομικές διεξόδους, τις πολιτικές επιλογές. Ειδικά η ανεργία των νέων κόβει την ανάσα…Για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας η Ελλάδα και η Κυβέρνηση δεν μπορεί να έχει ψευδαισθήσεις ότι θα έρθουν τα λεφτά της… τετράδας (Четверка στα Ρώσικα), ούτε ότι θα λυγίσει από τη συγκίνηση ο Σόιμπλε…Είναι, επίσης, γνωστό ότι το δημόσιο αδυνατεί, οι επιχειρήσεις κλείνουν, το εμπόριο γονάτισε, η οικοδομή κατέρρευσε…Την ίδια στιγμή η έρευνα και ...




η καινοτομία συνεχίζει να βυθίζεται στον αυτισμό της και τα πανεπιστήμια εξελίσσονται σε ζώνη τράνζιτ για μετανάστες στο εξωτερικό. Στη χώρα δεν παράγεται τίποτε και τα τελευταία 30 χρόνια η μεγαλύτερη συνεισφορά των Ελλήνων στην παγκόσμια κοινότητα, είναι η ανακάλυψη του… φραπέ!Αλλά το ερώτημα, αγωνιώδες και αναπάντητο, παραμένει: ποιοι, πως και πού θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας;Η απάντηση- σύμφωνα και με τον φίλο μου τον Χρήστο- βρίσκεται στην αυταπασχόληση, στη μικρή επιχείρηση, στον αγροτικό τομέα.Τα τελευταία χρόνια, καραβάνια νέων και βασικά άνεργων, επιστρέφουν στο χωριό, συνήθως δίχως επίγνωση των δυσκολιών και φυσικά χωρίς στήριξη από κανέναν.Μετά από ένα διάστημα ατέρμονων δολιχοδρομιών στους λαβυρίνθους της γραφειοκρατίας η ορμή και η αισιοδοξία κάμπτεται και τα παιδιά εγκαταλείπουν την προσπάθεια και, εάν το καταφέρουν, και τη… χώρα.Ωστόσο, η χώρα συνεχίζει να έχει σημαντικά πλεονεκτήματα (κλίμα, γεωγραφία, διατροφικό πολιτισμό, βιοποικιλότητα, ιστορική παράδοση) και όπως αποφαίνονται όλοι οι ειδικοί, μπορεί και πρέπει να κάνει τώρα τη στροφή στην παραγωγή, στην ποιότητα, στην ανάδειξη του τοπικού προϊόντος. Έτσι όπως γίνεται πια σε ολόκληρη την Ευρώπη.Αλλά αυτό απαιτεί αυτό που αποκαλούμε «εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης». Φυσικά και δεν υπάρχει και, αλίμονο, υπάρχει η αίσθηση ότι ουδείς ασχολείται με την εκπόνησή του!Τα μέλη της νέα κυβέρνησης αντί να ασχολούνται με την οργάνωση της επιστροφής των νέων στην ύπαιθρο αλλά και την ενεργοποίηση των απογοητευμένων αγροτών για την παραγωγή αγαθών, ακροβολίζονται καθημερινά και από τα χαράματα μέχρι τις πρώτες μεταμεσονύκτιες ώρες στα «αστικά» κανάλια…Και από τα τηλεοπτικά παράθυρα όλοι τους συμφωνούν ότι στην κατάσταση που βρισκόμαστε, μόνο ο αγροτικός τομέας μπορεί άμεσα να παράγει πλούτο και συγκεκριμένα: τρόφιμα, ζωοτροφές και πρώτη ύλη για τη βιομηχανία, τη βιοτεχνία. Προϊόντα για το εμπόριο και τις εξαγωγές.Η λύση, λοιπόν, είναι η μικρή αγροτική επιχείρηση. ‘Ήρθε η ώρα τα ερημωμένα χωριά να υποδεχθούν και να κρατήσουν τους χαμένους συγγενείς τους…Δε χρειάζεται να είσαι και Βαρουφάκης για να αντιληφθείς ότι η υπέρβαση της κρίσης απαιτεί, και εν ολίγοις επιβάλει, ένα άλλο δημιουργικό, οικονομικό, κοινωνικό και εξωστρεφές παραγωγικό μοντέλο.Αλλά το ερώτημα αναπάντητο πηγαινοέρχεται αλήτικα σε όλες τις συζητήσεις: μπορεί (και θέλει) η κυβέρνηση να σχεδιάσει, να προωθήσει και να υλοποιήσει αυτή την προσπάθεια;
Εν τέλει, έχει - αυτή η κυβέρνηση- αντιληφθεί ότι χρειαζόμαστε, επειγόντως, ένα λειτουργικό νέο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης κι ένα σχέδιο στήριξης της πραγματικής οικονομίας;
Οι ίδιοι οι αγρότες γνωρίζουν ότι τέλειωσε από καιρό η βουκολική εκδοχή του πελατειακού κράτους με τις πλαστές επιδοτήσεις και τα δανεικά και αγύριστα. Και περιμένουν αυτό το νέο σχέδιο. Τώρα όμως πριν ξεθωριάσει το όνειρο. Τώρα που η αξιοπιστία της κυβέρνησης είναι σε υψηλά επίπεδα και οι Έλληνες διατηρούν ακόμη αλώβητη την ευφορία και την αισιοδοξία της πολιτικής αλλαγής …Όπως όλες οι κυβερνήσεις έτσι και αυτή, κάποια στιγμή θα χάσει τη λάμψη και την αξιοπιστία της. Και τότε θα είναι δύσκολο να διαχειριστεί τις προεκλογικές εξαγγελίες σε συνάρτηση με το κυβερνητικό έργο…Η απόκλιση λόγου και έργου είναι νομοτέλεια που θα φθείρει και την Κυβέρνηση Τσίπρα και- αργά η γρήγορα- θα θολώσει την εικόνα της. Έτσι όπως, δυστυχώς, ξεθωριάζει και η εικόνα της Ελλάδας στον κόσμο.Κατά την προσφιλή μου συνήθεια γράφοντας ακούω… τηλεοπτικές ειδήσεις. Φρίττω. Νομίζω ότι πλέον ήρθε η ώρα ώστε η Ελλάδα, που πριν από 2.500 χρόνια έδωσε τα φώτα του πολιτισμού σε όλο τον κόσμο, να τα… σβήσει. Οι βάρβαροι αρνούνται να πληρώνουν ακόμη και το λογαριασμό της… ΔΕΗ. Το μόνο που τους τρομάζει είναι το «ρεύμα» των μεταναστών. Προσφυώς, ο Κοτζιάς με τακτ και άγαρμπα ο Καμένος, μόλυναν τα όνειρα των Ευρωπαίων με μαστουρωμένους Τζιχαντιστές και έξαλλους καμικάζι αυτοκτονίας…Από την ένταση της αντίδρασης γίνεται αντιληπτό ότι, μόλις τώρα αρχίζουν να κατανοούν στην εσπερία, πως η ελληνική κρίση δεν είναι μόνο οικονομική, και πάντως, απειλεί όλη την Ευρώπη.Δεν είχαν σκεφτεί ή δεν είχαν ακούσει μέχρι τώρα, ότι ενδεχόμενη κατάρρευση της Ελλάδας θα προκαλούσε αλυσιδωτές αντιδράσεις και εκρηκτικές παρενέργειες σε όλον τον κόσμο;Η Ελλάδα συνεχίζει να κρατάει την Ευρώπη ασφαλή ακόμη και αυτή τη στιγμή που πάνω στο εξαντλημένο σώμα της, συγκρούονται η λογική και η σκοπιμότητα. Ο Σόιμπλε, επικεφαλής των ορθολογιστών- δέσμιος των εμμονών και των ψυχώσεων του αδιαφορεί ενώ την ίδια στιγμή η Μέρκελ δείχνει να αντιλαμβάνεται ότι η σκοπιμότητα επιτάσσει την αποτροπή της χρεοκοπίας.Στο ίδιο μήκος κύματος με τη γερμανίδα καγκελάριο φαίνεται ότι είναι και ο Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προσπαθεί- λένε- να κρατήσει την Ελλάδα στην Ευρωζώνη παρά τις έντονες αντιδράσεις της ισχυρής ομάδας Σόιμπλε. Βέβαια, ούτε και ο Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ είναι μόνος του στις Βρυξέλες καθώς η κρίση στην Ελλάδα είναι μια παρτίδα πόκερ πολλών δισεκατομμυρίων. Η τύχη της Ελλάδας εξαρτάται εν μέρει και από τον Μάριο Ντράγκι, ο οποίος δεν φέρεται διατεθειμένος να αναλάβει ποτέ το ρίσκο να «εξώσει» την Ελλάδα από την Ευρωζώνη.Η σύγκρουση- ειδικά τις τελευταίες ημέρες- είναι θεμελιώδης αν και όλοι αναγνωρίζουν ότι η Ελλάδα που συχνά διασύρθηκε τα τελευταία χρόνια, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της Ε.Ε. Για πολυποίκιλους -και όχι απλά οικονομικούς-λόγους.Ο τελευταίος λόγος ανήκει στη Μέρκελ. Εάν- αντί της μίζερης γερμανικής αυτιστικής εμμονής- φιλοδοξεί να συνδέσει το όνομά της με ένα νέο ευρωπαϊκό όραμα τώρα είναι η στιγμή. Σε λίγο θα είναι αργά. Γιατί η Ευρώπη ταξιδεύει καθισμένη πάνω σε παγόβουνο που πλέει προς τον Νότο. Και όλοι βλέπουν ότι λιώνει γρήγορα…