Τετάρτη, 11 Φεβρουαρίου 2015

H επανάσταση, η σύγκρουση και το στοίχημα

Του Κώστα Παπαθεοδώρου

Παρακαλώ προσδεθείτε. Η επανάσταση αρχίζει. Και επανάσταση- κατά τον Κορνήλιο Καστοριάδη- είναι ο ριζικός μετασχηματισμός των θεσμών της κοινωνίας.Και επειδή τη σημερινή «πολιτική» κοινωνία συνεχίζουν να κατακερματίζουν τα ποικιλόμορφα λόμπι, τα οποία -εκτός των άλλων- προκαλούν γενική τροχοπέδηση του συστήματος, γιατί το καθένα απ' αυτά είναι σε θέση να παρεμποδίσει αποτελεσματικά κάθε πολιτική που αντιτίθεται στα πραγματικά ή στα υποτιθέμενα συμφέροντα του, η επανάσταση είναι όρος επιβίωσης, αναμφισβήτητα, του ελληνικού κράτους και, πιθανότατα, του ελληνικού έθνους…Άκουσα και στη συνέχεια διάβασα ενδελεχώς τις προγραμματικές δηλώσεις του Αλέξη Τσίπρα. Ομολογώ ότι συγκινήθηκα όχι με το περιεχόμενο των εξαγγελιών του αλλά με το… ύφος του. Σπεύδω να ξεκαθαρίσω ότι, επί της αρχής, διαπιστώνω συνέπεια και...




εντιμότητα μεταξύ προεκλογικών λόγων και προγραμματικών δεσμεύσεων.«Το συμπαθητικό του πρόσωπο, κομμάτι ωχρό» όπως το αποτύπωσε ο Καβάφης, απελευθέρωνε, ανάλογα με το περιεχόμενο της ομιλίας, θυμό, οργή, τσαμπουκά, αποφασιστικότητα, απλότητα, ταπεινότητα, αγωνία, ικεσία! Ακόμα και αδεξιότητα και απειρία…Συναισθήματα, που λόγω του όγκου και των εναλλαγών, έμοιαζαν αληθινά και ανεπιτήδευτα…Το «γλωσσάρι» της ομιλία του ήταν κοφτό και οι αναφορές άμεσες. Λιτότητα σε εκφραστικά μέσα και σαφήνεια μηνυμάτων.Τα περισσότερα από αυτά έχουν ξαναλεχθεί και ίσως στους αποκαμωμένους Έλληνες ακούστηκαν κοινότυπα. Μετά από πέντε χρόνια ανθρωπιστικής κρίσης, οι πολίτες δικαιούνται να είναι από συγκρατημένοι έως καχύποπτοι…Μεταξύ των πολλών εξαγγελιών, αναμέρισα για να το συλλογιστώ καλύτερα και χωρίς την επήρεια της εικόνας και την πίεση του χρόνου, το θέμα της παιδείας και των παιδιών…
Γιατί χωρίς παιδεία και παιδιά, απλά δεν υπάρχει μέλλον. Επίσης, ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Να ξεκαθαρίσω ότι δεν εννοώ απλά και μόνο την εγκύκλιο εκπαίδευση που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία αρχίζει με τη γέννηση του ανθρώπου και τελειώνει με τον θάνατό του. Συντελείται παντού και πάντα. Οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι δημοσιογράφοι, οι καλλιτέχνες, τα βιβλία, τα θεάματα, τα γεγονότα, οι τοίχοι της πόλης εκπαιδεύουν τα παιδιά και διαμορφώνουν τους πολίτες. Οι παράγοντες της εκπαίδευσης διαμορφώνουν το «μοντέλο» του αυριανού πολίτη.
Άκουσα λοιπόν για την «ανάγκη» μεταρρυθμίσεων στην εκπαίδευση. Κατ` αρχήν στην εκπαίδευση! Ευελπιστώ ότι δεν θα είναι η «νιοστή μεταρρύθμιση» χωρίς όραμα και στόχο και με μόνο αίτημα την εκπλήρωση των προεκλογικών υποσχέσεων…
Αν είναι έτσι ας μην γίνει ποτέ. Σε αντίθετη περίπτωση, οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να είναι καλά ζυγισμένες και, πάντως, να υπηρετούν τις αξιώσεις της κοινωνίας και της… οικονομίας.
Η εκπαίδευση, όχι στείρα και άχρωμη, θα πρέπει να οδηγεί στην παιδεία η οποία με τη σειρά της οφείλει να ακουμπά στον πολιτισμό: τις τέχνες και τα γράμματα…
Γιατί ο πολιτισμός είναι το τελευταίο καταφύγιο της ανθρωπιάς του πολιτισμού και της… αυτογνωσίας. Της εθνικής αυτογνωσίας…
Η παιδεία υπήρξε η γενεσιουργός δύναμη της αρχαίας δημοκρατίας αφού άφηνε τον άνθρωπο, να δημιουργήσει το δικό του «νόημα» και να αμφισβητήσει έτσι προϋπάρχοντα δόγματα και δοξασίες.
Αυτό εξάλλου ( η παιδεία), θα μπορούσε να ήταν ο πυρήνας της σημερινής επανάστασης. Της επανάστασης της Αριστεράς.
Όμως, η τάξη που διακρίνεται για την αρετή της, δεν επιχειρεί παρά σπάνια επανάσταση. Και αυτό γιατί- σύμφωνα με τον Αριστοτέλη - βρίσκεται πάντα σε μειοψηφία...

Η σύγκρουση
Με την ευκαιρία να αναφερθώ δι` ολίγον, συνολικά στις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού.Οι ειδήσεις σε τίτλους όπως λέγαμε παλιά στο Ραδιόφωνο.
-Η τρόικα δεν υφίσταται,
- το μνημόνιο έχει τελειώσει,,
- οι εφαρμοστικοί νόμοι θα καταργηθούν,
- οι απολυθέντες υπάλληλοι θα επαναπροσληφθούν.
Μετά τις εξαγγελίες Τσίπρα τη σκυτάλη παρέλαβαν οι υπουργοί της κυβέρνησης προκειμένου να εξειδικεύσουν τις δεσμεύσεις-εξαγγελίες.
Τα πρώτα σχόλια του ξένου Τύπου μετά τις προγραμματικές δηλώσεις του πρωθυπουργού μιλούν για σύγκρουση με τους Ευρωπαίους.
Εμένα μου θυμίζει τις κόντρες στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας όπου κερδίζει αυτός που θα στρίψει τελευταίος. Αλλά με τους Γερμανούς ποτέ δεν είσαι σίγουρός ότι θα στρίψουν έγκαιρα και δεν θα πέσουν στο αντιθέτως διερχόμενο όχημα. Ο Γιώργος μου θύμισε μια παλιά ταινία όπου στο δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου η Γερμανίδα δεσμοφύλακας όταν ρωτήθηκε γιατί έβαλε φωτιά και κατέκαψε ζωντανούς μια ομάδα κρατουμένων απάντησε: γιατί έτσι μου είπαν… Και αμέσως μετά διερωτήθηκε ποιο είναι το παράπτωμά της!
Την ίδια στιγμή κυβερνητικοί και οικονομικοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι έχουν ανοίξει δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Βρυξελλών και Αθήνας και ότι οδεύουμε προς συμβιβασμό έστω την τελευταία στιγμή στη συνεδρίαση του άτυπου Eurogroup της 11ης Φεβρουαρίου.
Το βέβαιο είναι ότι αυτές τις ώρες διεξάγονται πυρετώδεις διαβουλεύσεις χωρίς ακόμη να υπάρχει καπνός… αναθρώσκων, Υπάρχουν, ωστόσο, εκτιμήσεις ότι εντός του Σαββατοκύριακου μπορεί να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για αίσια έκβαση των διαπραγματεύσεων μεταξύ κυβέρνησης και Ευρωπαίων.Στην κατακλείδα, η Ελλάδα ακροβατεί σε τεντωμένο σκοινί καθώς στενεύουν τα χρονικά περιθώρια και οι επόμενες εβδομάδες σε σκηνικό αντιπαράθεσης και συγκρούσεων θα κρίνουν εάν η Ελλάδα θα παραμείνει στη ζώνη του Ευρώ.Η έξοδος μπορεί να θεωρείται απίθανη, όμως οι συνθήκες είναι αρνητικές και το κλίμα εκρηκτικό.Ο Πρωθυπουργός δεν προτίθεται να ζητήσει επιμήκυνση του μνημονίου και οι πιστωτές δεν υπάρχει ένδειξη ότι θα συμφωνήσουν με τις εξαγγελίες της νέας κυβέρνησης. Έτσι οι Ευρωπαίοι τις προσεχείς εβδομάδες θα οδηγήσουν τη χώρα σε εξάντληση της ρευστότητας και επιβολή περιορισμών στην κίνηση των κεφαλαίων.Με όρους στοιχήματος, η σύγκρουση μοιάζει αναπόφευκτη. Όμως σε αυτή τη χώρα ακόμα και το στοίχημα είναι πειραγμένο…