Τετάρτη, 26 Μαρτίου 2014

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΣΤΙΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

Γράφει ο Μίλτος Μπόυκας

Η δέσμευση όλων στο πεδίο προγραμματικής συμφωνίας, για έλεγχο και διαφάνεια, σε όλα τα επίπεδα συνεργασίας της Αυτ/σης, στο πλαίσιο ενός μακροχρόνιου και βιώσιμου σχεδιασμού, με την συμμετοχή των Πολιτών προς όφελος της κοινωνίας, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση.Το προηγούμενο διάστημα στην χωρική ενότητα της Ηπείρου (όπωςεξάλλου και στον Δήμο Ιωαννιτών) οι κραυγαλέες παλινωδίες και ακροβασίες θεσμοθετημένων οργάνων προετοίμασαν το «ξεπούλημα» των φυσικών πόρων και της δημόσιας γης, δημιουργώντας «περιβαλλοντικά» τετελεσμένα [υδροηλεκτρικά,μεταφορά νερού, αγωγοί φυσικού αερίου, έρευνες υδρογονανθράκων, ΕΟΖ,καταπατήσεις υγροτόπων, κ.ά.].Είτε συνειδητά, είτε ανεπίγνωστα κάποιοι εκμηδενίζουν διαχρονικές αξίες και πολύτιμο φυσικό κεφάλαιο ασκώντας εφήμερη διακυβέρνηση. Η κατεδάφιση κάθε έννοιας πολιτικού πολιτισμού και καταβαράθρωσης του εγχώριου και ευρωπαϊκού δικαίου με fast track διαδικασίες βλάπτουν βαθύτατα πολιτιστικά αγαθά που έμειναν ανέγγιχτα χιλιετίες, υποθηκεύοντας το δικαίωμα μελλοντικών γενεών και απομακρύνοντάς τες από ένα υγιές και
αρμονικό περιβάλλον.Τούτο καθιστά επιβεβλημένη την όποια συνεργασία της πολιτικής οικολογίας στη βάση μιας ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ στην Αυτοδιοίκηση (Α΄ και Β΄ Βαθμού) για βιωσιμότητα της κοινωνίας και του περιβάλλοντος που θα διέπεται από βασικές αρχές.Οι παρακάτω αρχές αποτελούν συνεκτική ύλη για κοινή εκπροσώπηση και συνεννόηση στις αυτοδιοικητικές εκλογές πράσινων αυτοδιοικητικών σχημάτων καιάλλων «χώρων».α) Με Πίστη στην Αυτοδιοίκηση και στην Αποκέντρωση Πιστεύουμε στην Αυτοδιοίκηση. Όσα επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των πολιτών (πρέπει να) υλοποιούνται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και να σχεδιάζονται από την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση.Πιστεύουμε στην Αποκέντρωση σε όλους τους τομείς διότι αποτελεί βασική προϋπόθεση για ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ με στόχο την αειφορία και την αυτοδιαχείριση.Αυτό ισχύει παρά τις πρακτικές δυσκολίες στην εφαρμογή της αποκέντρωσης και την έλλειψη αποκεντρωτικής – περιφερειακή «κουλτούρας» στη χώρα μας.Η ουσιαστική Αποκέντρωση και η ενίσχυση της «Περιφερειακότητας» στη χώρα μας πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα για θεσμικές αλλαγές – όπως στην επόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος.Η μονομερής προσκόλληση στην άποψη ότι η Αυτοδιοίκηση είναι απλώς ένα από τα θύματα του μνημονίου (επομένως «αν δεν φύγει το μνημόνιο δεν γίνεται τίποτα» ή, ακόμη, «να χρησιμοποιήσουμε την αυτοδιοίκηση για να ανατρέψουμε την κυβέρνηση») δεν βοηθά την Αυτοδιοίκηση. Η Αυτοδιοίκηση έχει αδιαμφισβήτητα κομβικό ρόλο ως ανάχωμα προστασίας της κοινωνίας στη σημερινή κρίση, όμως δεν πάσχει μόνο από τις επιπτώσεις του μνημονίου αλλά και
από βαθιά ριζωμένες παθογένειες (πελατειακές σχέσεις, αδιαφάνεια, διαφθορά,κατασπατάληση πόρων κ.λπ.). Η «ανατροπή» επομένως, αφορά πρώτα από όλα σε νοοτροπίες και κατεστημένα σε κάθε Δήμο ή Περιφέρεια.Όσον αφορά στις Θεσμικές Αλλαγές στην Αυτοδιοίκηση, παράλληλα με την κεντρική θέση για συνολικό ανασχεδιασμό με στόχο τη βιώσιμη αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων της κεντρικής εξουσίας και την αυτοτέλεια της αυτοδιοίκησης,διατηρούμε πρόταση για ουσιαστικές αλλαγές με στόχο ένα Νόμο που θα στηρίξει την αυτοδιοίκηση και την αποκέντρωση.Σε σχέση με τις θέσεις για «ανατροπή του Καλλικράτη» υπάρχουν δύο αναγνώσεις: η μία εστιάζει στο να «ανατρέψουμε» τα πάντα, κάτι που για πολλούς ακούγεται ως επιστροφή στην παλαιότερη κατάσταση και τα αυτόνομα φέουδαπου θέλει η κάθε τοπική ομάδα. Με αυτή την ανάγνωση διαφωνούμε. Η δεύτερη ανάγνωση διατυπώνει ότι «υποστηρίζουμε την αποκέντρωση, αλλά χρειάζεται ριζικός ανασχεδιασμός με ορθά κοινωνικά, οικονομικά, γεωγραφικά και πολιτικά κριτήρια». Με αυτή την ανάγνωση έχουμε κοινή πορεία.β) Με την Αρχή των πάντων την αειφορία Η χρήση όλων των διαθέσιμων πόρων (φυσικοί πόροι, ενέργεια, υποδομές) και ο σχεδιασμός πρέπει να γίνεται έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η μελλοντική ποιότητα και ισορροπία.Υπό το πρίσμα της αειφορίας τίποτα δεν είναι σήμερα εξασφαλισμένο. Η άμεση πρόσβαση σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες, ύδρευση, άρδευση, ηλεκτροδότηση,αποχέτευση μπορεί να πάψουν να θεωρούνται αυτονόητα αν συνεχιστούν οι σημερινές πολιτικές, οι σημερινές παραγωγικές πρακτικές, τα σημερινά πρότυπα κατανάλωσης και διαβίωσης, η περιβαλλοντική υποβάθμιση και η κλιματική αλλαγή. Ο ρόλος της αυτοδιοίκησης είναι να εξετάζει συνεχώς τις προοπτικές και στα πλέον αυτονόητα και βασικά αγαθά και υπηρεσίες και να λαμβάνει μέτρα για διασφάλιση αυτών και για τις μελλοντικές γενιές.Η έμφαση στις αρχές της αειφορίας, μολονότι αυτονόητη σε πρώτη ανάγνωση,σημαίνει ρήξη με πολύ δημοφιλείς πρακτικές μέχρι σήμερα. Για παράδειγμα:
●Κάθε «επένδυση» ή σχέδιο πρέπει να αφορά σε διαχρονικές (όχι προσωρινές) κοινωνικές ανάγκες και να μπορεί να συντηρηθεί και να λειτουργεί σε βάθος χρόνου.
● Η λύση σε κάθε κοινωνικό αίτημα πρέπει να διασφαλίζει ΚΑΙ τις μελλοντικές ανάγκες της κοινωνίας.
● Ο σχεδιασμός πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις πολύ διαφορετικές μελλοντικές συνθήκες όσον αφορά στο κλίμα και στις ραγδαίες γεωπολιτικές μεταβολές.
γ) Με την Κοινωνική Συνοχή ως προϋπόθεση κοινωνικής ευημερίας Η διατήρηση ή ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής αποτελεί βασικό οριζόντιο σκεπτικό. Μεγάλο μέρος της σημερινής κρίσης οφείλεται στο ότι, κατά τη διάρκεια της οικονομικής μεγέθυνσης των προηγούμενων δεκαετιών, οι επιπτώσεις της «ανάπτυξης» πάνω στην κοινωνία (τρόπος ζωής, οικογενειακές σχέσεις,παραδοσιακές αξίες, πολιτιστικοί δεσμοί κ.λπ.) παραγνωρίστηκαν ή αγνοήθηκαν ίσως περισσότερο ακόμα και από ότι οι επιπτώσεις στο περιβάλλον. Σήμερα, οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης γίνονται πολλαπλά πιο επώδυνες όταν αφορούν σε κοινωνίες απροετοίμαστες, χωρίς μηχανισμούς ενεργοποίησης κοινωνικών αντανακλαστικών.Για να αντιστραφεί η κατάσταση, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην κοινωνική συνοχή. Η πρώτη πρακτική επίπτωση από την εφαρμογή ενός τέτοιου οριζόντιου
σκεπτικού είναι η απόρριψη επενδύσεων με αρνητικό κοινωνικό αντίκτυπο και η προώθηση δράσεων που ενισχύουν τα συλλογικά-δημόσια αγαθά.δ) Με τον Σχεδιασμό [ως εργαλείο διοίκησης και άσκησης πολιτικής] Σχεδιασμός δεν είναι το «πρόγραμμα» μιας αυτοδιοικητικής παράταξης. Είναι μια
διαδικασία που προϋποθέτει έρευνα, διαβούλευση και εμπλοκή μεγάλου αριθμού ειδικών και όλων των κοινωνικών ομάδων και φορέων.Ανεξάρτητα από το αν θα γίνουν αλλαγές ή όχι στον «Καλλικράτη» (που κι αυτές πρέπει να υλοποιηθούν βάσει σχεδίου), η Αυτοδιοίκηση οφείλει να διαμορφώσει:
- Εναλλακτικό σχέδιο εξόδου από την κρίση που θα βασίζεται στην αειφορία,την κοινωνική συνοχή και την απασχόληση, σε πράσινη στροφή της οικονομίας και στην συνεκτική πολιτική για το περιβάλλον και το κλίμα
- Μακροχρόνιο και βιώσιμο σχεδιασμό για Αναπροσανατολισμό των στόχων και των οικονομικών πόρων της αυτοδιοίκησης
- Σχέδιο οικονομικής και βιώσιμης διοίκησης και λειτουργίας των Δήμων και των Περιφερειών
- Σχέδιο για το περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή