Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017

Ανιχνεύοντας τα μονοπάτια και τα καραούλια στα χρόνια των πολέμων των Σουλιωτών με τον Αλή Πασά (μέρος 2ο)

Στα πλαίσια της μακροχρόνιας ιστορικογεωγραφικής έρευνας του επίκουρου καθηγητή της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστμίου Ιωαννίνων κ. Στέφανου Τσιόδουλου και με τη συνεργασία του Πολιτιστικού Συλλόγου Αυλοτόπου Σουλίου «Η ΓΛΑΒΙΤΣΑ», πραγματοποιήθηκε η δεύτερη ανάβαση στην κορυφογραμμή των βουνών του Σουλίου.  Η πρώτη είχε γίνει τον περασμένο Νοέμβριο βορειότερα στο ύψωμα «Γκούρα» και σε ύψος 1300 περίπου μέτρων. Τούτη τη φορά στην κορυφογραμμή της Μούργκας, (από την αλβανική...
λέξη μούργκα= λιβάδι), έναν ορεινό όγκο που υψώνεται σχεδόν κάθετα, ως φυσικός φρουρός, στη βορειοανατολική πλευρά του Σουλίου, σε υψόμετρο άνω των 1.300 μέτρων και που η θέα του από το ηρώο, μόνο δέος προκαλεί!
Ο σκοπός ίδιος: Να εντοπιστούν και καταγραφούν τα μονοπάτια και τα καραούλια της εν λόγω περιοχής στα ηρωικά χρόνια των Σουλιωτών.
Την εξαιρετικά δύσβατη και ανηφορική (σχεδόν κάθετη) διαδρομή, μέσω Κιάφας, πραγματοποίησαμε  «ποδαράτοι» ο ίδιος ο κ. Τσιόδουλος και εκ μέρους του Πολιτιστικού Συλλόγου Αυλοτόπου ο υπογράφων γραμματέας και φιλόλογος Βαγγέλης Τσιρώνης. Ως οδηγός της δύσκολης αυτής αποστολής προσφέρθηκε με ευγένεια και χαρά(!) ο 15χρονος μαθητής από τη Σαμονίβα Ανδρέας Τόκας,  γιος του προέδρου του ιστορικού χωριού κ. Θύμιου Τόκα.
Στη κορυφή της «Μούργκας» λοιπόν, συναντήσαμε, μετά φυσικά από προσυνεννόηση, τον  ογδοντάχρονο κτηνοτρόφο Κώστα Τόκα, παππού του 15χρονου.
Ο «Καπετάν» Κώστα Τόκας, αφού μας υποδέχτηκε με καλοσύνη και σεμνότητα, μας παρέλαβε και μας ξενάγησε με νεανικό ενθουσιασμό, ξεναγώντας μας ακούραστα από τη μια άκρη της κορυφογραμμής ως την άλλη, για περισσότερο από εφτά ολόκληρες ώρες (8.30΄-16.00΄)! Από το «Αλογομάντρι», πάνω από το χωριό Ρωμανό της Λάκκας Σουλίου, ως τη «Βρύση του Φλάμπουρου», κοντά στον «Άγιο Παντελέημονα» και πάνω από το Παλαιοχώρι Μπότσαρη. Περπατήσαμε μαζί του στα βήματα των ηρώων προγόνων μας και με εντυπωσιακή γνώση, ακρίβεια, αντικειμενικότητα και αγνό πατριωτισμό, χωρίς εθνικιστικές κορώνες, μας αφηγήθηκε ηρωικές και καθημερινές στιγμές των Σουλιωτών και μας οδήγησε σε έξι τον αριθμό καραούλια, που αποτελούν ζωντανούς και αψευδείς μάρτυρες των αδιάκοπων αγώνων τους για την Ελευθερία.
Όταν κάποια στιγμή ο ερευνητής καθηγητής, θέλησε να ελέγξει την αξιοπιστία των λεγομένων του ορεσίβιου κτηνοτρόφου, εκείνος του είπε αφοπλιστικά και χωρίς άλλη σκέψη: «Δε βλέπεις πως το καραούλι έχει θεμέλια, Στέφανε; Οι πέτρες είναι και πελεκημένες και χτισμένες από μαστόρους. Ναι, μπορεί να τα ‘χτισαν κι οι Τούρκοι κάποια απ’ αυτά. Άλλο καπέλο αυτό. Σημασία έχει πως πότε τα είχαν οι τούρκοι και πότε οι Σουλιώτες με τόσους πολέμους που έκαμαν. Το βέβαιο είναι πως όταν ήταν να πέσει το Σούλι, ο Αλή Πασιάς τα χρησιμοποίησε για τους κόψει τα περάσματα και να παραδοθούν.»
Ψάχνοντας στη γη, βρήκε και μας έδειξε «στουρναρόπετρες», μικρές και κοφτερές πέτρες, που τις χρησιμοποιούσαν «για τα καριοφίλια και για το άναμμα της φωτιάς». Μας είπε ακόμη ότι «παλιότερα οι κτηνοτρόφοι εκεί πάνω έβρισκαν βόλια από τους πολέμους».
Να και ένα άλλο χαρακτηριστικό στιγμιότυπο:
Όταν, διψασμένοι και πτοημένοι από την κούραση και την κάψα της ημέρας, ρουφήξαμε με πρωτόγονη λίμα το πεντανόστιμο και κρυσταλλένιο νερό της πηγής του Φλάμπουρου (11,5 βαθμούς Κελσίου!), «ξέρετε, μωρέ παιδιά», μας ρώτησε ρητορικά και με χαμόγελο που έκρυβε περηφάνια, «πως απ’ αυτή την πηγή έπιναν οι Μποτσιαραίοι κι αλλοι Σουλιώτες που πάνηγαν πίσω στο Παλιοχώρι και τους Κοντάτες;». Ύστερα κούνησε το άσπρο και μικροστό κεφάλι του, συλλογιζόμενος τα μεγάλα εκείνα χρόνια…
Ήταν μια εμπειρία που τη γοητεία της τα λόγια είναι πολύ λίγα κι ανήμπορα να την αποτυπώσουν!
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αυλοτόπου Σουλίου «Η ΓΛΑΒΙΤΣΑ» ευχαριστεί θερμά τον «καλό» γέρο Σουλιώτη για την ωραία φιλοξενία και τη γοητευτική ξενάγηση που πρόσφερε στη κατατόπια του στη Μούργκα και εύχεται στον άοκνο ερευνητή Στέφανο Τσιόδουλο το πολυσέλιδο και πολύτιμο βιβλίο του για τον Αλή  Πασά και τους αγώνες των Σουλιωτών, που από πολύ καιρό τώρα με ιδιαίτερο ζήλο και αγάπη ετοιμάζει, να δει το φως της δημοσιότητας το δυνατόν συντομότερα. Θα είναι μια θαυμάσια συμβολή στη γνώση της θρυλικής ζωής και των ηρωικών αγώνων των ένδοξων προγόνων μας.
Για τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αυλοτόπου Σουλίου «Η ΓΛΑΒΙΤΣΑ»
Βαγγέλης Τσιρώνης, φιλόλογος, γραμματέας. Τηλ. 6978288595
Ιωάννινα, πλατεία Πάργης 16, τ.κ. 45332
 Mail: tsirovag.1954@gmail.com