Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

ΓΙΑΝΝΕΝΑ - Τα Παλιά Σφαγεία έχουν τη δική τους ιστορία...

Μνήμες Μεγάλης Εβδομάδας,από  το αρχείο του Δημήτρη Βλάχου
Στα κτίρια όπου σήμερα λειτουργεί ο Πολιτιστικός Πολυχώρος «Δημήτρης Χατζής», στην παραλίμνια περιοχή, τα οποία πλέον αναφέρουμε ως Παλαιά Σφαγεία, για σχεδόν επτά (7) δεκαετίες λειτουργούσαν τα Σφαγεία της πόλης των Ιωαννίνων. Κτισμένα το 1928 λειτούργησαν ως σφαγεία μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '90, ενώ το 2009 ολοκληρώθηκε η ανακαίνισή τους και έγιναν και τα εγκαίνια τους ως Πολιτιστικός Πολυχώρος. Τα κτίρια δικαιωματικά χαρακτηρίστηκαν ως διατηρητέα, καθώς αποτελούν τυπικό δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής και είναι...
λογικό στο πέρασμα των δεκαετιών κρύβουν μέσα τους μια πλούσια ιστορία. Από το αρχείο του Δημήτρης Βλάχου δανειστήκαμε τα παρακάτω: "Από τις αρχές του 1970 μέχρι τις αρχές του 1980, ήμουν φοροτεχνικός υπάλληλος στα σφαγεία. Στο χώρο των σφαγείων εργαζόταν, εκδοροσφαγείς, δερματέμποροι, μεταφορείς. Τη φροντίδα της καθαριότητος την είχε αναλάβει ο δήμος. Τα απόβλητα των σφαγείων κατέληγαν στην λίμνη, γι' αυτό στην περιοχή υπήρχε αφθονία από ψάρια. Οι εκδοροσφαγείς ήταν περίπου 35 άτομα οργανωμένα σε σωματείο. Τη δε ανάθεση της εργασίας σε κάθε ειδικότητα την είχε ο κουμανταδόρος, που εκλέγονταν από το σωματείο και είχε διάρκεια θητείας ένα χρόνο. Οι εργασίες αυτές ήταν το σφάξιμο, το φούσκωμα, το γδάρσιμο και η εξαγωγή εντέρων κοιλιών. Τα άτομα που εργάζοντας σε αυτές ήταν οι: Αλ Βούλγαρης, Β Βαρλαμίτης, αφοί Καμποσιώρη, Σ. Εφαπλωματάς, Ι. Σκανδάλης, Ζώης Ρίζος, Κ. Βιρβίρης, Λαέρτης και Οδυσσέας Στουρνάρας, Κ. Γουβιάς, Αθ. Μάμαλης, Ι. & Γ. Λιωκάτης, Αθ. Βλάχος, Ι. Σελλάς, αφοί Κωνσταντόπουλοι, αφοί Γκέλια, Β. Καρακάσης, Αθ. Στάνας, αφοί Κουρματζή, Μενέλαος Κυπραίος, Τηλέμαχος & Ιωάννης Τσίνος, Αντ. & Απολ. Σαραμπασίνας, Γ. Χαλάτσης, Γ. Λισγάρας, Πάνος Λούκας, Νιάρος, Αλ. κούτλας, Χρ. Μπόγκας, Κ. Ντέτσικας. Εκτός αυτών ήταν και ο Χρυσόστομος Νικολαΐδης, ο οποίος επεξεργαζόταν τα έντερα και τα πουλούσε. Τα δε παραπροϊόντα όπως, κοιλίτσες ποδαράκια, παχάντερα, ουρές βοοειδών, μπτζέρια, τα εκμεταλλεύονταν μερικοί από τους εκδορείς τα οποία τα έκαναν ελκυστικούς μεζέδες, και τα πουλούσαν σε εστιατόρια και ταβέρνες της πόλης, καθώς και πυτιές τις οποίες πουλούσαν σε εμπόρους. Μεταφορείς των σφάγιων στα κρεοπωλεία ήταν οι: Βάρδας, Λώλος, Ρήττας, Ζαγορίσιος, Μ. Μπένοβας, Πατάτας, Χ. & Β. Κυριακίδης και Β. Τζώρτζης. Δερματέμποροι ήταν οι: αφοί Μπακάλη, Θ. Μπόγκας, Β. Μπιντεβής, Χ. Σπάνιας και Β. Τζιομάκας. Η Μεγάλη Εβδομάδα ήταν εβδομάδα μεγάλης έντασης για όλους. Ο κρεοπώλες έτρεχαν στα χωριά να κλείσουν τις τιμές των αμνοεριφίων, προσπαθώντας όσο μπορούσαν πιο χαμηλές για να έχουν μεγαλύτερη κατανάλωση. Παράλληλα με τους κρεοπώλες ήταν και οι κρεατέμποροι οι οποίοι αγόραζαν εκατοντάδες αμνοερίφια, με τελικό προορισμό τις αγορές της Αθήνας. Η σφαγή άρχιζε από την Κυριακή των Βαΐων μέχρι την μεγάλη Παρασκευή το βράδυ, γιατι ήταν μεγάλος αριθμός των σφάγιων, ξεπερνούσαν τις 5.000 Μερικές φορές σφάζαν και το Μεγάλο Σάββατο το πρωί για την εγχώρια αγορά, όταν υπήρχε αυξημένη κατανάλωση. Η κίνηση στον χώρο των σφαγείων ήταν εντυπωσιακή από όλους όσους συμμετείχαν στο τρελό αυτό πανηγύρι των ημερών. Οδηγοί μεταφορείς, δερματέμποροι ζωέμποροι, κρεοπώλες, κτηνοτρόφοι ,αγοραστές παραπροϊόντων. Εκτός αυτών είχαμε και εισαγωγές βοοειδών από άλλα μέρη της Ελλάδος, και παλιότερα από την Γιουγκοσλαβία. Η παρουσία δε των κτηνιάτρων ήταν ολοήμερη για τον έλεγχο των σφάγιων, καθώς και της αγορανομίας. Η δική μου συμμετοχή ήταν στην είσπραξη του ανάλογου φόρου και σφράγιση των σφαγμένων αμνοεριφίων, χαρακτηρίζοντας την καταλληλότητα, τον διαχωρισμό αμνοεριφίων και την ηλικία τους. Την παρακολούθηση της λειτουργίας την Μεγάλης Εβδομάδος, τόσο εγώ αλλά όλοι όσοι συμμετείχαν σε αυτό το τρελό πανηγύρι δεν την είχαμε λόγω της ολοήμερης και μέχρι αργά το βράδυ απασχόλησης. Μόνο την ανάσταση προλαβαίναμε!"